Có 3 hệ thống chịu lực chủ yếu trong thiết kế nhà ở dân dụng là tường chịu lực, không gian chịu lực và khung chịu lực. Hệ thống chịu lực này đóng vai trò nâng đỡ trọng lượng của toàn bộ công trình nên cần được tính toán kỹ lưỡng và chi tiết.
Trên thực tế, có khá nhiều công trình nhà ở dân dụng bị sập vì không đảm bảo kết cấu chịu lực này, đặc biệt là khi cải tạo, sửa chữa dẫn đến tác động vào kết cấu chịu lực của công trình.
Với hầu hết gia đình hiện nay, đặc biệt là những người mua lại nhà đã xây từ lâu mà thất lạc bản vẽ kỹ thuật thì rất khó để nhận biết tường chịu lực trong nhà. Vì thế, bài viết này sẽ giải thích tại sao cần xác định tường chịu lực cũng như cách nhận biết tường chịu lực trong nhà khi không có bản vẽ kỹ thuật.
Có cần xác định tường chịu lực không?
Theo tính chất chịu lực, tường trong xây dựng gồm hai nhóm chính là: tường chịu lực (có nhiệm vụ gánh tải trọng của cả ngôi nhà) và tường không chịu lực (còn gọi là tường tự mang, tường cấu tạo có vai trò phân chia không gian và chỉ chịu tải trọng của chính nó).
![]() |
Việc xác định tường chịu lực giúp đảm bảo an toàn cho công trình khi cải tạo, nâng cấp nhà. |
Khi muốn sửa chữa hay nâng cấp nhà thì việc xác định tường chịu lực cực kỳ quan trọng bởi chỉ cần tác động đến một bức tường chịu lực thì cả kết cấu nhà sẽ bị ảnh hưởng, thậm chí có thể làm sập, đổ nhà.
Một vài cách nhận biết tường chịu lực:
Dựa vào vị trí
Cách xác định tường chịu lực dễ dàng nhất là dựa vào vị trí của bức tường. Trong một ngôi nhà, nếu tường là kết cấu chịu lực duy nhất thì toàn bộ các tường bao ngoài chính là tường chịu lực. Những bức tường này có khả năng cách âm, cách nhiệt tốt. Bạn cũng có thể xác định tường chịu lực thông qua khoảng cách đến tường bao, theo hướng xà, dầm…
Xác định tường chịu lực trong nhà cao tầng
Với những ngôi nhà cao tầng, bạn hãy kiểm tra từ tầng dưới lên tầng cao. Thông thường, độ dày của một số bức tường sẽ giảm dần khi càng lên cao, thậm chí có những bức tường còn biến mất (ở tầng thượng chẳng hạn). Đó là những bức tường không chịu tải và bạn có thể giảm bớt. Những bức tường mà chiều dày không hề giảm chính là bức tường đóng vai trò chịu tải của toàn bộ công trình.
![]() |
Những bức tường có độ dày không hề giảm khi lên cao thường là tường chịu lực. |
Bên cạnh đó, các căn nhà sử dụng kết cấu tường chịu lực thường có độ cao không quá 4 tầng.
Căn cứ vào độ dày của tường
Như đã đề cập ở trên, tường chịu lực có độ dày lớn hơn những bức tường tự mang. Nhằm đảm bảo an toàn thì tường chịu lực phải có chiều dày lớn hơn 220mm và có giằng.
![]() |
Tường chịu lực phải có độ dày lớn hơn 220mm. |
Căn cứ vào chất liệu tường
Tường chịu lực có thể làm từ bê tông cốt thép, tường bê tông, đá hay gạch. Tuy nhiên, trong nhà ở dân dụng, tường chịu lực thường chỉ dùng gạch, đá.
![]() |
Trong nhà ở dân dụng, tường chịu lực thường làm từ vật liệu gạch, đá. |
Dựa vào hệ thống dầm, đà và cột
Hãy xác định những bức tường có dầm nối trực tiếp với móng bê tông hoặc bức tường tiếp xúc vuông góc với dầm ngang. Khả năng cao đó là những bức tường chịu lực cho cả ngôi nhà.
![]() |
Nhiều bức tường chịu lực tiếp xúc vuông góc với dầm ngang. |
Căn cứ vào sự thay đổi cấu trúc
Với những ngôi nhà được xây dựng không cẩn thận hoặc được xây từ cách đây rất lâu thì dầm, cột, đà ngang sẽ xuống cấp. Khi đó, toàn bộ trọng lượng của công trình sẽ dồn vào những bức tường tự mang. Lúc này, bạn sẽ cần nhờ tới sự giúp đỡ của các chuyên gia trước khi cải tạo nhà nhằm đảm bảo an toàn.
![]() |
Căn cứ vào sự thay đổi cấu trúc để xác định tường chịu lực. |
Theo Homify